حدود دو سال پيش، سيد خوابگرد يادداشتی نوشته بود دربارهی اذان رحيم مؤذن زادهی اردبيلی که گويا این روزها بيمار است و در بستر و شايد روزهای آخر عمرش را سپری میکند. با خودم گفتم خوب است الآن که وقتِ وقت است يادی از او شود و فضای «ملکوت» آکنده از بانگ اذان باشد که:
می صبوح و شکر خواب صبحدم تا چند
به عذر نيمشبی کوش و نالهی سحری
من با اين اذان خاطرههايی دارم شيرين و دلنواز، اذانی که يادگار دوران کودکی است. خاطرم هست که از زمانی که هنوز طفل خردسالی بودم و تابستانها اين طفل شرور آتش به پا کن، درد سر هميشگی مادر بزرگ بود، غروبها بانگ اذان مرا به عبادت میکشاند. آن روزها عبادت ذوقی خاص داشت، ذوقی که نمیدانم چگونه است اکنون. شيرينتر شده است؟ نمیدانم. اين قدر میدانم که ديگر شده است. اما اين اذان برایام کلی ذوق داشت. اذان مؤذن زاده را همگان میدانند که با سانسور پخش میکنند در صدا و سيمای وطن به گناه اينکه در اذان تحرير آواز گونهای دارد که از نگاه فقها، غنا به حساب میآيد و صد البته که گناه است!
بنا به روايت و تأييد تلفنی سيد رضای خوابگرد، فايل زير، اذانی است که مؤذن زاده اردبيلی میگويد:
اذان رحيم مؤذن زادهی اردبيلی
اين اذان، علاوه بر تحريرهای مختلفی که در خلال خواندن آن هست، آياتی از قرآن و ادعيهای هم بعد از هر بند اذان دارد که البته طبق معمول حضرات فقها سانسور میشود. گويا، نوار اذان کامل مؤذن زاده در ايران موجود است و من در اينجا به آن دسترسی ندارم. اذان ديگر، اذان سليم مؤذن زادهی اردبيلی است.
اين هم اذانی است که گمان میکنم در مشهد در حرم امام رضا پخش میشود: اذان مشهد (اگر غلط است کسی تصحيح کند). دو اذان ديگر ناشناس (!) هم يافتهام که نمیدانم چه کسی گفته است و از کجا پخش میشود!
اذان 1 و اذان 2.
برای اينها بخش مستقلی در قسمت طربستان (اذانستان!) در نظر میگيرم تا راحتتر بشود آن را شنيد.
يادداشتهای مربوط:
اذان مؤذن زاده (خوابگرد)
صدای اذان (مکتوب مهاجرانی)
اذان مؤذن زاده و موسيقی دستگاهی (روزنامه ايران)